FILMI LEGJENDAR I KINEMATOGRAFISE RUSE
    Programin e sotshem, te nderuar radiodegjues, ne ia kemi kushtuar filmit legjendar rus “ Djelmoshat gazmore ”. Ai u xhirua 70 vjet me pare, ne dimrin  e vitit 1934, dhe u shfaq ne shume e shume ekrane boterore. 
    Filmi u xhirua nga nje ekip i mrekullueshem: regjizori Grigori Aleksandrov, aktoret Ljubov Arllova dhe Leonid Utjosov, ndersa muziken rrezatuese, vitale te tij e shkroi kompozitori me xhojoz e me “ diellor ” i asaj kohe Isaak Dunajevskij. 
    Eshte dicka mjaft e habitshme, se si ne kushtet e regjimit totalitar qe tashme ishte sanksionuar ne Bashkimin Sovjetik u duk nje film i tille kaq gazmor, me humor te holle e shume truke kinematografike! Me qe ra fjala duhet te shtojme ketu, se udheheqjes se larte qe erdhi per te pare premieren, filmi nuk i pelqeu ne menyre kategorike. Por ne mbrojtje te filmit “ Djelmoshat gazmore ” pa pritur e pa kujtuar doli shkrimtari i njohur sovjetik Maksim Gorkij, i cili e bindi Stalinin ta shohe personalisht ate. Dhe ky i fundit me nje entuziazem te madh u shpreh pas perfundimit te filmit duke qeshur: “ U kenaqa vertet! E ndjej veten si pas nje pushimi te mrekullueshem nje mujor ! ” 
    Vetekuptohet, se mbas ketyre fjaleve filmi filloi te shfaqet ne te gjithe kinoteatrot e Bashkimit Sovjetik dhe bile u dergua per prezantim ne festivalin kinematografik te Venecias. Dhe atje ai pati nje sukses te tille, saqe, p.sh., kengen “ Zemer, ti nuk deshiron kurresesi qetesi ” filluan ta kendojne edhe gondolieret veneciane. Ndersa ne film ate e kendonte interpretuesi i rolit kryesor mashkullor Leonid Utjosov. 
    Regjizorit Aleksandov dhe skenaristeve Mass e Erdman mund te thuhet, ne kuptimin e plote te fjales, se u pillte mendja lloj-lloj qyfyresh e skenash mjaft te sterholluara humoristike gjate xhirimit te filmit. Me qe ra fjala, nga me komiket ishte skena e grindjes se muzikanteve te xhaz - orkestres. Me vone, me propozimin e JUNESKO-s, “ zenka e muzikanteve ” hyri ne 10-shen e skenave me humoristike te kinematografise boterore. 
    Disa fraza nga filmi u bene shprehje idiomatike, gati, mund te thuhet, aforizma. Pas shfaqjes se pare te filmit ne Amerike gazeta “ Nju- Jork tajms ” shkruante: “ Ju mendoni se Moska vetem lufton, meson e punon? E keni krejtesisht gabim! Moska di edhe te qeshe! ”. 
    Ne filmin “ Djelmoshat gazmore ” lindi per here te pare ylli kinematografik i Ljubov Orlloves – heroines me te mire lirike te filmave sovjetike te viteve te 30-ta te shekullit te ??-te. 
    E megjithate ky film lirik e humoristik pershkohej i teri nga nje ide serioze, e cila mund te formulohet ne kete menyre: ne vendin tone ishin gjeresisht te hapura dyert per njerez te talentuar pamvaresisht nga prejardhja dhe gjendja shoqerore e tyre. Aktore sipas skenarit behej ish sherbetorja, dirigjent orkestre – bariu i dikurshem. Dashuria e adhurimi mbarepopullor ndaj interpretuesit te ketij roli – Leonid Utjosov-it – shfaqej shpesh here ne forme shakaje. Ne gardhin e shtepise verore te tij ( daces ) ne rrethinat e Moskes disa qyfyrexhinj shkruan: “ Neve kenga na ndihmon per te ndertuar e per te jetuar ”. Me kete fraze nga “ Marshi i djelmoshave gazmore  - kenges kryesore te filmit, te cilen e interpretonte Leonid Utjosovi, ne po e perfundojme tregimin tone per filmin e vjeter por teper te dashur jo vetem tek ne ne vend. 
24.01.2005
      Copyright © 2005 The Voice of Russia